Sömestr Tatili Yaklaşırken: Ekran Süresi Sorunu

Sömestr tatili, çocuklar için dinlenme zamanı demektir. Bu dönemde ekran başında geçirilen sürenin artması oldukça beklenilirdir. Tablet, televizyon ve bilgisayar; özellikle tatil günlerinde çocuklar için en çekici meşguliyet hâline gelir. Ancak, yapısı gereği bağımlılık potansiyeli taşıyan bu elektronik aletler, uzun süreli ve kontrolsüz kullanıldığında birçok soruna yol açabilir.

2018 yılında, 2–17 yaş aralığındaki yaklaşık 40 bin çocukla yapılan bir çalışmada Twenge ve Campbell, günlük ekran süresi bir saatin üzerine çıkan çocuklarda daha düşük psikolojik iyilik hâli, daha az merak, daha düşük öz kontrol, daha kolay dikkat dağılması ve görevleri tamamlamada güçlük gibi durumların daha sık gözlemlendiğini ortaya koymuştur.

Ekran süresinin tamamen kaldırılması, elektronik aletlerin günlük hayatımıza bu kadar entegre olduğu bir dünyada pek mümkün değildir. Ancak kullanımın olabildiğince azaltılması, bu risklerin de azalmasına yardımcı olabilir. Günlük ekran süresi için net sınırlar belirlemek, ekran dışında yaratıcı etkinlikler sunmak ve çocuğun ilgisini çeken hobileri desteklemek faydalı olabilir.

Ekran süresinin azaltılmasında ebeveynlerin rol model olması da büyük önem taşır. Çocuklar, ekran kullanımıyla ilgili kuralları yalnızca söylenenlerden değil, ebeveynlerin günlük hayatta sergilediği davranışlardan da öğrenir. Bu nedenle ebeveynlerin kendi ekran sürelerini fark etmeleri, ekransız zamanlar yaratmaları ve ekran dışında hobiler edinip sürdürmeleri önemlidir.

Burada yalnızca ekran süresi değil, aynı zamanda tüketilen içeriğin niteliği de önemlidir. Yoğun uyarıcılara sahip, yaşa uygun olmayan ve denetlenmeyen içeriklere karşı ebeveynlerin dikkatli olması gerekir. Buna karşılık, yaşa uygun; çocuğun merakını destekleyen, eğitici ve yavaş tempolu içerikler, ebeveyn eşliğinde ve sınırlı sürelerle kullanıldığında destekleyici bir rol üstlenebilir.

Ne yapılmalı? Ekran süresi sınırlandırılmalı. Ebeveynler rol model olmalı. Tüketilen içerik yaşa uygun olmalı. Ekran dışı aktiviteler teşvik edilmeli.

Sömestr tatili, çocuklar için yalnızca dinlenme değil; aynı zamanda keşfetme, üretme ve ilişkileri güçlendirme fırsatı da olmalı. Ekran kullanımını dengelemek, bu dönemin çocukların gelişimi için daha sağlıklı ve besleyici geçmesine katkı sağlar.